Gỗ công nghiệp có độc hại không? Nguyên nhân và Giải pháp

Có thể khẳng định rằng gỗ công nghiệp có chứa những thành phần có thể gây hại cho sức khỏe. Chỉ là mức độ của nó bao nhiêu và có nằm trong ngưỡng tiêu chuẩn an toàn hay không mà thôi. Đứng đầu bảng trong đó là chất Formaldehyde có trong keo kết dính, thứ mà bạn ngửi thấy mùi hăng hăng và cay cay của đồ nội thất gỗ công nghiệp mới (rất rõ khi dùng loại gỗ rẻ tiền).

Bài viết dưới đây chúng ta sẽ cùng tìm câu trả lời cho các câu hỏi: gỗ công nghiệp có độc hại không? Mức độ độc hại? Nguyên nhân do đâu? Nhận biết thế nào? Cách chọn gỗ và nội thất sao để an toàn cho sức khỏe gia đình mình.

Những yếu tố trong gỗ công nghiệp có thể gây hại cho sức khỏe

Phân tích và chuẩn đoán thành phần gây hại trong gỗ công nghiệp

Để hiểu được gỗ công nghiệp có độc hại không chúng ta phải biết trong thành phần của chúng gồm những gì. Theo chúng tôi tìm hiểu được, một tấm gỗ công nghiệp (đóng đồ nội thất hoàn thiện) bao gồm 2 thành phần là cốt gỗ và bề mặt phủ.

– Phần cốt gỗ: được tạo ra bởi 2 thành phần chính là gỗ tự nhiên và chất keo dính, ngoài ra còn có các chất phụ gia.

  • Thành phần gỗ: thường là gỗ thừa, gỗ tận dụng, gỗ tái chế…như đầu thừa, gỗ hỏng, hỗ vụn, cành cây, gốc cây, mùn cưa, đồ gỗ cũ hỏng tái chế, cây gỗ tạp giá trị kinh tế thấp… Tùy vào loại gỗ công nghiệp mà chúng được xay nhỏ dạng bột (MDF, HDF), dạng dăm (MFC), dạng veneer (Plywood) hay các thanh gỗ (gỗ ghép thanh)… Như vậy, thành phần này về cơ bản không có chất gì độc hại. Nếu có thì chỉ khi chúng bị lẫn các tạp chất do xử lý không kỹ, các loại bụi, bột gỗ hoặc khi chúng bị nấm mốc.
  • Thành phần keo dính: để tạo thành tấm gỗ người ta cần dùng các chất keo dính để liên kết nguyên liệu gỗ ở trên. Các loại keo thường được dùng là UF (Urea Formaldehyde), MUF (Melamine Urea Formaldehyde) và PF (Phenol Formaldehyde). Đây chính là một tác nhân chính ảnh hướng đến việc gỗ công nghiệp có độc hại cho sức khỏe không và ở mức độ nào. Nếu hàm lượng Formaldehyde và mức độ phát tán ra không khí của nó càng cao thì càng độc hại, và ngược lại.
  • Các chất phụ gia: mặc dù chiếm một tỷ trọng rất nhỏ trong gỗ công nghiệp nhưng nó đóng vai trò quan trọng cho việc nâng cao tính năng của gỗ. Một số chất phụ gia đóng vai trò làm tăng độ cứng, khả năng chống ẩm kháng nước, chống cháy (chậm cháy), tạo màu cho gỗ,… Đây cũng có thể là một tác nhân dẫn đến gỗ công nghiệp có gây hại đến sức khỏe.

– Lớp phủ bề mặt gỗ: Từ gỗ công nghiệp thô để đóng đồ nội thất gỗ công nghiệp đẹp và bền thì cần có lớp phủ bề mặt. Thường có các dạng lớp phủ chính như Melamine, Laminate, Acrylic, Veneer, Sơn PU, Vecni,… Trong đó chúng tôi muốn lưu ý về Sơn PU, đây cũng là một thành phần có thể ảnh hưởng đến sức khỏe (khi tiếp xúc trức tiếp, hít trực tiếp, quá trình khếch tán vào không khí).

Tạm kết luận một số yếu tố có thể gây hại như sau:

– Chất Formaldehyde có trong keo dính

– Các chất phụ gia đưa vào gỗ

– Sơn PU phủ bề mặt gỗ cũng là yếu tố có thể gây độc hại

– Các tạp chất không được xử lý kỹ từ loại gỗ công nghiệp rẻ tiền

– Bột gỗ, bụi mịn và nấm mốc

Như vậy, trong thành phần của gỗ công nghiệp có một số yếu tố có thể gây độc hại cho sức khỏe. Trong đó Formaldehyde có trong keo dính là chất đứng đầu bảng. Ở phần dưới đây chúng ta sẽ phân tích sâu hơn về nó.

Chất Formaldehyde trong gỗ công nghiệp độc hại như thế nào

Ở nồng độ trên 0,1 mg/kg không khí, việc hít thở phải formaldehyde có thể gây ra các kích thích mắt và màng nhầy, làm chảy nước mắt, đau đầu, cảm giác nóng trong cổ họng và khó thở. Cơ quan bảo vệ môi trường Hoa Kỳ cũng phân loại Formaldehyde như là chất có khả năng gây ung thư ở người. Tuy nhiên nếu bị phơi nhiễm một lượng lớn trong thời gian dài. Tuy nhiên, nếu hàm lượng Formaldehyde nhỏ thì được coi là an toàn cho sức khỏe.

Một số loại gỗ công nghiệp kém chất lượng có hàm lượng Formaldehyde cao vượt chuẩn bạn sẽ có thể gửi thấy mùi của chúng. Nhất là khi vào các kho chứa gỗ hoặc các căn phòng vừa lắp đặt nội thất. Chúng ta có thể ngửi thấy mùi hăng hăng, cay mũi, thậm chí chảy nước mắt và ngửi lâu thấy đau đầu. Với các loại gỗ công nghiệp để lâu ngày hoặc loại gỗ tốt đạt tiêu chuẩn (ví dụ đạt E0, E1 Châu Âu) thì hầu như không còn mùi nữa.

– Tại sao Formaldehyde độc hại vậy mà lại được sử dụng trong gỗ công nghiệp?

Theo wikipedia, formaldehyde khi kết hợp cùng với phenol, urea hay melamin, sẽ tạo ra các loại nhựa phản ứng nhiệt cứng được sử dụng phổ biến như là chất kết dính lâu dài. Chúng cũng được tạo thành dạng bọt xốp để sản xuất vật liệu cách điện hay đúc thành các sản phẩm theo khuôn. Việc sản xuất nhựa từ formaldehyde chiếm hơn một nửa sản lượng tiêu thụ formaldehyde. Formaldehyde kết hợp cùng với phenol tạo ra keo PF (Phenol-Formaldehyde), Formaldehyde kết hợp với urea tạo thành keo UF (Ure-Formaldehyde), kết hợp với Melamin và Urea tạo thành keo MUF. Đây là 3 loại keo chính trong sản xuất gỗ công nghiệp hiện nay.

[Có thể bạn muốn biết thêm] Các nguồn phát thải khí formaldehyde trong nhà

Chúng tôi không phải muốn dọa bạn, mà chỉ muốn chỉ ra thêm một số yếu tố tiềm ẩn (có thể) phát thải Formaldehyde trong nhà để bạn hiểu rõ và có cách xử lý phù hợp.

  • Đồ gỗ công nghiệp, nhất là đồ mới và giá rẻ
  • Sàn gỗ công nghiệp
  • Các loại giấy dán tường có sử dụng keo UF
  • Một số loại vải, sợi, rèm, thảm…cũng có thể có Formaldehyde
  • Khói thuốc lá, khói dầu lửa, khói xe…phát tán lẫn trong không khí
  • Mỹ phẩm
  • Sơn…

Tuy nhiên nếu nó nằm trong giới hạn cho phép thì được đánh giá là an toàn.

Cách nhận biết loại gỗ công nghiệp (hoặc đồ nội thất) có thể gây độc hại tới sức khỏe

– Gỗ công nghiệp hoặc đồ nội thất mới có mùi khó chịu

Nếu bạn ngửi thấy gỗ công nghiệp (hoặc đồ nội thất, sàn gỗ) có mùi hăng hăn cay cay…đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy hàm lượng phát thải Formaldehyde cao vượt mức cho phép, có hại cho sức khỏe.

Ngoài ra, các đồ gỗ mới sơn, mới phủ keo, mới lau chùi bằng các hóa chất…cũng có thể phát ra các mùi khó chịu và đều không tốt cho sức khỏe.

– Kiểm tra bằng máy phân tích nồng độ Formaldehyde

Việc ngửi mùi gỗ là không tốt cho sức khỏe và không nên cố thực hiện. Mặt khác các loại gỗ công nghiệp để lâu ngày thì cũng không còn mùi rõ ràng để ngửi, đồ nội thất đã phủ bề mặt kín cũng không thể gửi mùi được. Vậy có cách nào để xác định tiêu chuẩn an toàn của nó?

Có một cách an toàn hơn là sử dụng các máy kiếm tra nồng độ và mức độ phát thải Formaldehyde. Nếu nó trong giới hạn cho phép thì là an toàn.

– Không có chứng nhận tiêu chuẩn (E0, E1,…) hoặc có nhưng ở mức thấp

Hiện gỗ công nghiệp thường được đánh giá độ an toàn thông qua các loại chứng nhận tiêu chuẩn như:

  • E0, E1, E2 – là tiêu chuẩn khí thải Châu Âu, trong đó loại E0 là tốt và an toàn nhất
  • Carb – P1 / Carb – P2 là tiêu chuẩn khí thải Giai đoạn 1 / Giai đoạn 2 của Ủy ban Tài nguyên không khí California, Mỹ
  • F**: Tiêu chuẩn khí thải F-Star2 của Nhật, F***: Tiêu chuẩn khí thải F-Star3 của Nhật
Tiêu chuẩn nồng độ khí thải Formaldehyde gỗ công nghiệp

Như vậy bạn có thể kiểu tra loại gỗ công nghiệp mà mình sử dụng có an toàn không bằng việc xem nó đạt tiêu chuẩn nào. Nếu nó đạt tiêu chuẩn E0 hay E1, F*** hoặc Carb-P2 thì có thể nói gỗ công nghiệp an toàn. Ngược lại, loại gỗ mà nhà cung cấp không thể trình bày giấy chứng nhân, hoặc có giấy chứng nhận nhưng tiêu chuẩn đạt ở mức thấp thì cần cân nhắc khi mua.

Kết luận:

Như vậy, qua phân tích ở phần trên chúng ta có thể nói gỗ công nghiệp có độc hại cho sức khỏe cũng đúng, nếu nó chứa các thành phần gây hại vượt ngưỡng cho phép. Mà nói rằng gỗ công nghiệp không độc hại, hoàn toàn an toàn cho con người cũng đúng nếu nó đạt các tiêu chuẩn ở mức cao.


Một số giải pháp hạn chế độ độc hại của đồ gỗ công nghiệp mới

– Chọn mua các loại gỗ công nghiệp có tiêu chuẩn an toàn cao

Nếu có điều kiện nên chọn loại gỗ công nghiệp đạt tiêu chuẩn E0 hoặc E1 của Châu Âu.

– Lớp phủ bề mặt tốt rất quan trọng

Lớp phủ bề mặt (melamine, laminate, acrylic, vaneer…) càng tốt, kín, dày thì càng đảm bảo độ an toàn cho sức khỏe và cũng giúp đồ nội thất gỗ công nghiệp bền đẹp hơn.

– Không nên…cố gắng chịu đựng mà phải tìm giải pháp

Nếu gia đình bạn vừa lắp đặt xong nội thất gỗ công nghiệp và thấy nó có mùi khó chịu, đừng cố dùng cố ngửi. Hãy tham khảo các giải pháp ở phần dưới để có thêm gợi ý.

– Chọn các nhà cung cấp có uy tín và minh bạch

Các nhà sản xuất, nhập khẩu và phân phối gỗ công nghiệp lớn và uy tín thường áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng cao hơn. Họ cũng dễ dàng cung cấp các chứng nhận sản phẩm nếu bạn yêu cầu.

– Không nên ham rẻ, vừa hại sức khỏe mà chưa chắc đã rẻ thật

Gỗ công nghiệp giá rẻ và hàng trôi nổi thì rất khó kỳ vọng chất lượng và độ an toàn. Tiết kiệm được một chút nhưng lại phải chịu nhiều hệ lụy.

Cách khử mùi khó chịu của đồ nội thất gỗ công nghiệp mới?

  • Trước tiên bạn không nên ở trong phòng đó để “chịu trận”, tốt nhất nên tạm thời dời qua phòng khác ở trong vài ngày. Mở cửa và bật quạt tạo sự thông thoáng cho không khí lưu thông. Formaldehyde dễ dàng bị oxy hóa bởi oxy trong khí quyển để tạo ra acid formic, mùi khó chịu và sự độc hại cũng sẽ tự mất dần theo thời gian. Mùi sơn gỗ (nếu có) cũng giảm dần.
  • Sử dụng giấm ăn và hành tây. Cho giấm vào chén/bát và để ở gần đồ nội thất gỗ công nghiệp. Lấy củ hành tây cắt thành các lát và để xung quanh chén giấm. Hương giấm và hành tây kết hợp sẽ giúp nhanh đẩy lui mùi khó chịu.
  • Sử dụng trà khô. Cho trà khô vào túi vải sau đó đập nhẹ đều cho nhỏ vụn. Sau đó xịt một chút nước ấm lên bên ngoài túi và để các túi ở các vị trí trong và dưới gầm của đồ nội thất gỗ công nghiệp mới.
  • Chanh và muối. Cắt chanh thành các lát mỏng bỏ vào chén/bát rồi cho muối và nước vào. Khuấy nhẹ cho tan muối và để bát/chén đó trong phòng để khử mùi khó chịu của đồ gỗ công nghiệp mới.
  • Tinh dầu xả, vỏ bưởi, cam, quýt…cũng có tác dụng khử mùi rất tốt.
  • Bột mỳ và tỏi. Tỏi rã nhuyễn sau đó cho vào bát nước, cho bột mỳ vào khấy đều. Sau đó để các bát hỗn dịch này ở trong tủ và các đồ nội thất mới để nhanh khử hết mùi khó chịu.

Bạn cần tìm gì?

Bài viết liên quan